خانه             آرشيو خبرها            آرشيو مقالات              ارتباط با ما

 

                  

تاراج زندگي در كوهساران شاهو

  كورش اميني 

                   

                                              

از بحثهاي آكادمي و كارشناسي كه آن را به استادان امر مي سپاريم بگذريم ،حفظ جنگلها و مراتع كوهستاني از خطر نابودي وظيفه آحاد جامعه مي باشد. پذيرش اين نكته كه حيات انسانها و تداوم آن مستقيم و غير مستقيم در گرو حراست از شبكه هاي حيات  وحش و نيز مراتع و محيط زيست پيرامون است آموزش كليدي اين واقعيت ملموس مي باشد كه زندگي تك تك ما انسانها بسته به حيات محيط زيست پيرامون و نيز چرخه طبيعي آب و خاك است.پر واضح و مبرهن مي باشد چرخه طبيعي آب و خاك فارغ از هر گونه دخالت مصنوعي انسان در تامين مايحتاج ضروري و اوليه انسانها چقدر مفيد بوده و هر گونه دخالت و قطع كردن اين شبكه عظيم چه خسارت جبران ناپذيري براي نسلهاي آينده  در پي دارد

سلسله جبال زاگرس شمالي كه كوهستانهاي شاهو ،دربن ، تخت و دالاني و... با دره هاي پر پيچ و خم و سرسبز دريبر ،نودشه ،دره هاي منشعب از روستاهاي ناو ،پالنگان ، ديوزناو،جولانده ، دلمرز،زوم رودبار و....كه به ردوخانه خروشان سيروان منتهي مي شوند ؛جزيي از آن مي باشند ،رستنگاه انواع و اقسام گونه هاي درختي ،درختچه ها و پوششهاي گياهي بي نظير يا كم نظيري است كه مشابه آن در كمتر نواحي طبيعي ايران يافت مي شود.

علفزارها ، گياهان وگلهاي خوشبو با خواص دارويي و استفاده هاي زينتي و خوراكي كه بسان عقيقي بر انگشتري اورامانات خودنمايي مي كنند ؛ همراه با انواع و اقسام درختان از ون و بلوط و زالزالك گرفته تا بادام وحشي و گونه هاي بومي كه كه و  و برالو  ته رينه  و .... چند سالي است كه مورد هجوم بيرحمانه افراد نا آگاه  و گاه بي مسوليتي واقع شده است كه دل هر انسان آگاه و دوستدار صلح و سبزي را به درد مي اورد. روزگاراني بود كه كوهستانهاي زاگرس جولانگاه و عرصه تاخت و تاز انواع حيوانات وحشي از گرگ و گراز ، خوك و ببر و  پلنگ و خرس گرفته تاانواع گونه هاي بز وحشي ،كل و قوچ و  غزال تيز پاي زاگرس و..... بوده و مسكن و آرامشگاهي از براي پرندگان محلي و بومي منطقه بسان كبك و شاهين و عقاب سياه .

اما اكنون با اظهار تاسف مشاهده مي شود كه شكار بي رويه و قطع درختان جنگلي آن هم از نوع نادر آن در آن نواحي و چراي بي حد و خارج از اندازه دامها حتي دامهاي استانهاي مجاور زيستگاه حيات وحش رامورد تهديدي جدي قرار داده ، بطوريكه آن پوشش گياهي بكر و تنوع زيست محيطي و حيوانات بومي منطقه و جنگلي بودن درختان از بين رفته و به جرات مي توان گفت كه در عرصه پوشش گياهي با چراي بي رويه دامها و نبود مسوليتي دلسوز در دستگاههاي ذيربط از جمله جهاد كشاورزي ،محيط زيست و منابع طبيعي در اغلب زيستگاههاي شاهو ، دربن ،تخت و دالاني زمين باير و خالي از چمن و علفزار مشاهده مي گردد.با چراي بي رويه وخارج از هر چهار چوب اصولي زمينه براي فرسايش خاك و در نتيجه بروز سيل و شستشوي خاك فراهم ميكند. و نبود پناهگاه (در اثر از بين رفتن پوششهاي گياهي و درختچه ها) جهت تخمگذاري پرندگان همين سيكل معيوب را البته از ابعاد وخيم تر ان  تكرار مي كند.خود همين عامل به تنهايي استتار پرندگان و ديگر حيوانات وحشي را از ديد شكارچيان مشكل كرده و شكار آنها را آسان مي نمايد.

درهمين راستا برخي اوقات دستگاههاي مسوول خلاف قوانين زيست محيطي عمل كرده و به نوعي تخريب محيط زيست و شكارهاي سنتي كه خارج از هر روال و قاعده اي مي باشند را ترويج مي دهند. بطور نمونه صدا و سيماي مركز كردستان در مورخ 7/6/1384 در برنامه شنه ي  شه وانه  شكار چند كبك كوهي يا به دام افتاده آنها را با چنان آب و تابي بدست شكارچيان نشان مي داد ؛حتي به اين نيز راضي نشده و بعد از اين صحنه ها صيادان مغرور و سرمست از از شكار كبك لاشه كشته شده آنها را در دست گرفته و به همديگر نشان مي دادند. كه اين خود به نوعي باعث ترويج ويراني و شكار بي رويه و ديگر پيامد هاي منفي ديگر نزد مردم بخصوص نسل جوان مي گردد.

جهت واشكافي بيشتر بحث همان جاهاييكه زمين خشك و باير شده است بعلت شيبدار  و پر باران بودن منطقه اين امر (از بين رفتن پوشش گياهي) باعث بروز سيلابها و ويرانيهاي عظيمي در منطقه شده  و حتي حيات انواع و اقسام پرندگان و چرندكان را در معرض تهديد ي جدي قرار داده است. مضاف بر آن با عنايت به تخمگذاري انواع پرندگان در زير بوته هاي كوهستاني و علفهاي خودرو هر ساله تعداد زيادي لانه پرندگان در زير پاي دامها خراب شده و تخمهاي پرندگان له ولورده و  تلف و چرخه حيات به همين سادگي قطع مي گردد.

در عرصه درختان جنگلي قطع درختان براي تهيه سوخت روستاهاي حاشيه و نيز سوخت دامداران و شكارچيان براي ساختن پناهگاه و ديگر استفاده هاي غير  معقول و غير معمول كوهستان را به بده نه اي خالي از درخت و عريان از پوشش گياهي تبديل كرده است .كه اين خود با توجه به بلنديهاي برفگير  كوهستانهاي زاگرس در مسيركو ههاي شاهو ،دربن ،دالاني و گردنه ‌ژالانه و .....زمينه را براي رانش برف وبهمن مساعد كرده و ديگر اتفاقات بعدي كه هر ساله در منطقه هورامانات شاهد آنها بوده و هستيم. در مسير رودخانه سيروان نيز وضع بر همين منوال بوده يا شايد هم وخيم تر باشد. اين حوضه مهم آبريز زيستگاه انواع ماهي ها و جانوران آبزي است كه آن هم چند صباحي است مورد تهاجم دست انسان واقع شده و فاضلاب و زباله روستاهاي مسير در تخليه مي گردد كه علاوه بر آنكه باعث ضرر و زيان به محيط رودخانه و آبزيان در آن مي گردد ؛اكوسيستم رود را بر هم زده و از سوي ديگر در فصول كم آبي غلظت آن و پاك كننده هاي موجود در آن زياد شده و هر آن امكان بروز يك اپيدمي بيماري واگيردار و پتانسيل گسترش آن را در خود حفظ مي كند.علاوه بر آن وارد شدن انواع و اقسام فلزات ،كف و مواد آلي و معدني به اكوسيستم رودخانه تركيب آب رود را تغيير داده  و نفوذ و دخول اين سموم و فلزات به بدن ماهي ها در دراز مدت باعث بروز انواع سرطانهاي مرتبط مي گردد. از اينها گذشته ماهيگيري بي قاعده در مسير رودخانه با اقسام وسايل و روشها از جمله ديناميت  ، استفاده از نوعي سموم كشنده ،استفاده از نيروي برق و حتي پودر پركلرين علاوه بر اينكه بي رويه ماهي ها را كشته و حيات آبزيان را به خطر مي اندازد؛ استفاده از برق و پودر پركلرين و ديناميت  تمام موجودات ساكن اكوسيستمهاي نامبرده را اعم از بزرگ و كوچك  ،قابل مصرف و غير قابل مصرف و در كل هر آنچه را كه حي و زنده است مي كشد كه اين خود ضرري غير قابل جبران براي محيط زيست و حياط طبيعي منطقه است .

عزم و اراده‌اي  جدي و نيز كمك و مساعدت ساير ارگانهاي ذيربط مي طلبد كه براي جلوگيري از تخريب بيش از پيش منطقه كمر همت بسته و آستين غيرت بالا زنيم تا با سربلندي و عزت محيط زيست را به نسل آينده هديه كنيم.در اين راستا تشكيل كميته اي  مركب از ادارات محيط زيست ،منابع طبيعي،جهاد كشاورزي و نيز تمامي سازمانهاي غير دولتي مرتبط و علاقه مند شايد مرهمي باشد بر اين زخم نمك پاشيده قبل از انكه چركين شده و منبع عفونت گردد.

 

 

 

                                        نظر شما درباره اين مطلب                                             بازگشت